آنفولانزا يك بيماري ويروسي بسيار مسري است كه از كودكي تا كهنسالي ديده ميشود. نوع فصلي آن اغلب با شروع فصل سرما ديده ميشود. اين ويروس به راحتي از فرديبهفرد ديگر و از راه قطرات ريز ترشحات تنفسي منتقل ميشود
موارد شديد و عارضهدار آنفولانزا هر سال منجر به بستري عدهاي در بيمارستان ميشود. اين بيماري اغلب در كودكان، افراد مسن، زنان باردار و در افرادي كه بيماريهاي خاص زمينهاي دارند ديده ميشود.
نمونههاي متعددي از وقوع آنفولانزا در كل جهان در قرن بيستم اتفاق افتاده (كه به آنها پاندمي گفته ميشود) كه منجر به مرگ ميليونها انسان در سراسر دنيا شده است و اغلب هنگامي اتفاق ميافتد كه ويروس در بدن خوك يا پرندگان تغيير ژني پيدا ميكند و از آنجا كه انسان هيچ نوع ايمني به اين نوع جديد ندارد، شدت بيماري نيز بيشتر ميشود. نوع swine يا خوكي يا H1N1، نوعي از ويروس آنفولانزا تيپ A است كه منجر به ايجاد بيماري در خوك ميشود؛ ولي اولين مورد بيماري به اين ويروس در انسان، در مكزيك گزارش شد و پس از آن، موارد زيادي ابتلا انسان بهH1N1 در سراسر دنيا مخابره شد.
علايم عفونت با ويروس H1N1 شبيه آنفولانزاي فصلي است كه شامل تب بالاي 8/37»، گلودرد، درد عمومي بدن، سردرد، لرز، خستگي و ضعف است؛ ولي اسهال و استفراغ در اين بيماران شايع است كه در آنفولانزا فصلي اين موارد كمتر مشاهده ميشود. اين ويروس ميتواند از فردي به فرد ديگر از راه انتقال ترشحات تنفسي يا سرفه يا عطسه يا حتي لمس سطوحي كه به ويروس آلودهاند سطوح عمومي در اتوبوس، متر، آسانسور، كامپيوتر و تماس دست آلوده با مخاطبين، دهان يا چشم به خود منتقل شود. فردي كه به اين ويروس مبتلا ميشود، از يك روز قبل از شروع علايم تا حدود 7 روز بعد يا تا هنگام قطع تب، ميتواند ويروس را به ديگران منتقل كند. در بچهها ممكن است اين دوره طولاني شود. علايم ممكن است از فرديبهفرد ديگر متفاوت باشد؛ تب بين 2 تا 5 روز، گاهي تا يك هفته يا كمي بيشتر طول ميكشد. ضعف و بيحالي پس از ابتلا، گاهي تا چند هفته هم طول ميكشد.
اگر با توجه به علايم ذكر شده احتمال ميدهيد به آنفولانزا مبتلا شدهايد، از حضور در محل كار يا مدرسه خودداري كنيد تا از انتقال ويروس به ديگران جلوگيري شود. همچنين در اولين فرصت با پزشك خود مشورت كنيد.
تشخيص آنفولانزا اغلب از روي علايم باليني وتوسط پزشك صورت ميگيرد و نيازي به انجام آزمايشهاي تخصصي ويروسي و آزمايشگاهي براي همه بيماران نيست، مگر در موارد خاصي كه نياز به بستري در بيمارستان باشد يا تشخيص در افراد پرخطر كه احتمال بروز عوارض در آنها بيشتر است، ضرورت داشته باشد. تشخيص قطعي فقط با نمونهگيري از ترشحات حلق و بيني يا مجاري تنفسي و انجام آزمايشهاي ويروسشناسي امكانپذير است.
در اغلب موارد علت بستري بيماران، بروز عوارض آنفولانزا است كه بيشترين عامل آن، درگيري شديد ريوي، نارسايي تنفسي و در بعضي موارد (افراد مسن و كودكان)، كمآبي شديد بدن بوده است؛ ولي در اكثريت موارد (حدود 95 درصد) افرادي كه به اين ويروس مبتلا ميشوند، بدون درمان در عرض يك تا 2هفته بهبود مييابند.
احتمال بروز عوارض درگروههاي پرخطر بيشتر است كه اين گروه شامل افرادي ميشود كه آسم و بيماريهاي مزمن ريوي، بيماريهاي قلبي، نقص ايمني (بهدليل مصرف داروهاي سركوبكننده ايمني، پيوند اعضا و...)، بارداري، ديابت، چاقي و حتي كودكان زير 5سال (بهخصوص زير 2سال) است. در موارد زير توصيه ميشود به سرعت به پزشك مراجعه شود:
بروز تنگي نفس يا هرگونه اختلال در تنفس
درد و احساس فشار در قفسهسينه يا شكم
علايم كمآبي مانند سرگيجه هنگام ايستادن، كمشدن حجم ادرار يا وجود اشك هنگام گريه دركودكان
گيجي و اختلال در هوشياري
تشنج يا صرع
استفراغ شديد و نداشتن توانايي درتحمل مايعات خوراكي
بهترين راه پيشگيري از آنفولانزاي فصلي، تزريق واكسن آن، هر سال يكبار در ابتداي فصل پاييز است ولي واكسن نوع H1N1 هنوز در دسترس همه مردم دنيا نيست. گاهي داروهاي ضد ويروس در افراد گروه پرخطر كه در تماس با افراد مبتلا به آنفولانزا بودهاند، طبق نظر پزشك جهت پيشگيري از ابتلا تجويز ميشود
درمان
درمان علامتي و درمان ضدويروس آنفولانزا
درمان علامتي:
به همه بيماران غير از گروه پرخطر (كه ذكر شد)، توصيه ميشود كه از درمانهاي علامتي استفاده كنند چون منجر به بهبود حال عمومي ميشود؛ وليدوره بيماري را كوتاه نميكند. اين توصيهها شامل استراحت درمنزل تا بهبودي كامل (بهخصوص درموارد شديد بيماري)، مصرف مايعات به ميزان كافي و استفاده از قرص استامينوفن جهت كاهش تب يا سردردهاي عضلاني است.
مصرف آسپرين و داروهاي حاوي سالسيلات بهخصوص درافراد زير 18 سال بهعنوان تببر توصيه نميشود زيرا منجر به ايجاد عارضه جدي بهنام سندرم ري ميشود.
درمان ضدويروس:
درمان ضدويروس درتمام بيماران انجام نميشود و فقط با تشخيص پزشك دربيماران دچار عوارض شديد آنفولانزا يا درگروههاي پرخطر، درمان آغاز ميشود كه ميتواند، باعث كاهش شدت بيماري و طول مدت بيماري (2 تا 3 روز) شود.
مصرف آسپرين و داروهاي حاوي سالسيلات بهخصوص درافراد زير 18 سال بهعنوان تببر توصيه نميشود
داروهاي دردسترس جهت درمان آنفولانزاي H1N1 شامل تاميفلو (اسلتاميوير) يا زاناميوير(رانزا) هستند. درمان ضدويروس اغلب هنگامي موثر است كه در 48 ساعت اول شروع علايم تجويز شود. انتخاب نوع درمان به عهده پزشك متخصص است. مصرف داروها ممكن است منجر به تهوع و استفراغ شود يا اختلال تنفسي در مورد مصرف داروي زاناميوير (بهندرت) وجود دارد. لازم به ذكر است كه آنتيبيوتيكها در درمان آنفولانزا موثر نيستند و فقط در مورد عوارض عفوني مثل عفونت ريه، عفونت گوش يا سينوزيت مصرف ميشوند. مصرف بيرويه و بيمورد آنتيبيوتيك موجب ايجاد عوارض دارويي و مقاومت به آنتيبيوتكها ميشود.
جهت جلوگيري از انتشار سريع ويروس در جامعه توصيههاي زير را بايد جدي گرفت:
شستوشوي دست با آب و صابون يا محلولهاي ضدعفوني كننده وقتي كه آب و صابون نباشد.
پوشاندن دهان و بيني هنگام عطسه و سرفه با دستمال يا در صورت در دسترس نبودن آنها استفاده از پشتآستين در ناحيه آرنج، تا از پخش بزاق و ترشحات تنفسي در هوا جلوگيري شود.
بهتر است از نزديكشدن به صورت فرد بيمار به مدت طولاني پرهيز شود.
درصورتيكه دوري از بيمار ممكن نباشد، بهتر است فرد سالم از ماسك nqs يا در صورت دسترسي نداشتن، از ماسكهاي صورت معمولي استفاده كند.
منبع مجله زندگی ایده آل